Umowa zlecenia a umowa o prace
Umowy zlecenia i umowy o świadczenie usługi służą realizacji zadań, które polegają na wykonywaniu powtarzalnych czynności, takich jak: sprzątanie pomieszczeń, roznoszenie ulotek, wykłady, tłumaczenia tekstów, naprawy, wykonywanie prac montażowych, porządkowych, pielęgnacja roślin, koszenie trawy, zbiór owoców.
W odróżnieniu od umowy o pracę przy umowie zleceniu nie jest możliwe:
- daleko idące podporządkowanie osoby wykonującej pracę
- szczegółowa organizacja pracy przez zleceniodawcę, w szczególności określanie godzin i miejsca pracy
- realizacja zadań według wskazówek i bieżących poleceń.
Przyjmujący zlecenie może powierzyć wykonanie zlecenia osobie trzeciej tylko wtedy, gdy taka możliwość wynika z umowy lub ze zwyczaju albo gdy jest do tego zmuszony przez okoliczności. Warto ten element doprecyzować w umowie.
Podstawowe elementy umowy zlecenia
Podstawowe elementy umowy zlecenia (lub umowy o świadczenie usług) to:
- określenie stron: zleceniodawca i zleceniobiorca
- data zawarcia umowy
- określenie przedmiotu umowy – rodzaju świadczonej usługi
- zobowiązanie się zleceniobiorcy do starannego wykonywania obowiązków określonych w umowie
- określenie czasu trwania umowy
- określenie wynagrodzenia.
Opcjonalnie w umowie można określić: wymagane kwalifikacje, miejsce świadczenia zlecenia, kwestie przeniesienia praw autorskich, kar umownych za nienależyte lub nieterminowe wykonanie umowy.
Wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenie
Wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia może zostać ustalone ryczałtowo lub godzinowo. W każdym z przypadków stawka w przeliczeniu na godzinę świadczonych usług nie może być niższa niż minimalna (w drugiej połowie 2023 roku jest to 23,50 zł brutto).
Gwarancja minimalnej wysokości wynagrodzenia przy umowach cywilnoprawnych – podobnie jak wynagrodzenie za pracę – podlega szczególnej ochronie. To oznacza, że:
- wypłata musi nastąpić w formie pieniężnej i w regularnych odstępach czasu (w przypadku umów zawartych na czas dłuższy niż 1 miesiąc – co najmniej raz w miesiącu)
- zleceniobiorca nie może zrzec się prawa do tego wynagrodzenia lub przenieść go na inną osobę
Jak potwierdzić liczbę godzin na umowie zleceniu
Zawierając umowę-zlecenie lub umowę o świadczenie usługi, powinieneś określić w niej sposób potwierdzania liczby godzin wykona
nia zlecenia lub świadczenia usługi.
Jeżeli umowa tego nie określa, to przyjmujący zlecenie lub świadczący usługę przedkłada w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej (na przykład w e-mailu) informację o liczbie godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług, w terminie poprzedzającym termin wypłaty wynagrodzenia. Liczbę godzin zleceniobiorca może przekazać wraz z rachunkiem lub wskazać na fakturze.
Jako przedsiębiorca, na rzecz którego wykonywane jest zlecenie lub są świadczone usługi, musisz przez okres 3 lat od dnia, w którym wynagrodzenie stało się wymagalne, przechowywać:
- dokumenty określające sposób potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług
- dokumenty potwierdzające liczbę godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług.
Kiedy nie trzeba stosować minimalnej stawki godzinowej?
Minimalna stawka godzinowa nie ma zastosowania do umów, w których o miejscu i czasie wykonania zlecenia lub świadczenia usług decyduje przyjmujący zlecenie lub świadczący usługi i przysługuje mu wyłącznie wynagrodzenie prowizyjne, czyli wynagrodzenie uzależnione od wyników:
- uzyskanych przez przyjmującego zlecenie lub świadczącego usługi
- działalności przedsiębiorcy albo innej jednostki organizacyjnej, na rzecz których jest wykonywane zlecenie lub są świadczone usługi.
Wyniki, od których może być uzależnione wynagrodzeniem prowizyjne, to na przykład: liczba zawartych umów, wartość zawartych umów, sprzedaż, obrót, pozyskane zlecenia, wykonane usługi lub uzyskane należności.
Czy trzeba robić badania lekarskie i szkolenia BHP
Przepisy nie wskazują jednoznacznie, że zleceniodawca musi skierować na obowiązkowe badania lekarskie osobę, którą zatrudnia na podstawie umowy zlecenia czy umowy o świadczenie usług lub z którą współpracuje w ramach umowy o dzieło.
Pracodawca ma obowiązek zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy również osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, a także osobom prowadzącym na własny rachunek działalność gospodarczą w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę.
Przepisy nie rozstrzygają, w jaki sposób ten obowiązek ma być zrealizowany.
Zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy może wiązać się z przeprowadzeniem odpowiedniego przeszkolenia w zakresie BHP czy zapoznania z oceną ryzyka zawodowego związanego z pracą na określonym stanowisku.
Można wymagać od osoby, z którą zawiera się umowę cywilnoprawną, poddania się badaniu lekarskiemu lub udziału w szkoleniu BHP, jeżeli rodzaj wykonywanej pracy czy stopień zagrożeń związanych z warunkami pracy lub jej przebiegiem jest tak znaczny, że wskazane jest, aby wyłącznie osoby fizyczne mające odpowiedni stan zdrowia i przeszkolone w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy były dopuszczane nawet do doraźnego wykonywania tych prac lub przebywania w tych warunkach. Dotyczy to na przykład pracy na wysokości.
Wówczas ta osoba ma obowiązek odbyć szkolenie i poddać się badaniom lekarskim.
Należy pamiętać, że osoby fizyczne wykonujące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę mają obowiązek przestrzegania przepisów i zasad BHP na równi z pracownikami – w zakresie ustalonym przez pracodawcę.
Umowa łącząca strony umowy może określać wszystkie kwestie dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy.
Jeśli obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy nie będzie zrealizowany właściwie, to podmiotem odpowiedzialnym będzie pracodawca.
Do pobrania – Rejestr godzin realizacji zlecenia
Źródło: Jak zawrzeć umowę cywilnoprawną: umowę zlecenie lub umowę o dzieło: https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/0084
Poprzedni artykuł
